“Rốt cuộc chúng ta khởi động là để làm gì?” Đó là câu bình luận viên CCTV nói sau khi đội tuyển nam Trung Quốc bị Palestine dẫn 0-3 hết hiệp một. Tối ngày 2 tháng 10, Giải mời Trùng Khánh tiếp tục. Đội tuyển đã bị Palestine dẫn trước với cách biệt lớn 0-3 ngay từ hiệp một, cuối cùng thua thảm 0-5 dưới chân đối thủ. Đây là trận thảm bại tiếp theo của đội tuyển trong đợt thi đấu đội tuyển lần này, sau khi thua New Zealand 0-2 ngày 27 tháng 9.
Lật lại lịch sử đối đầu, ở các trận chính thức cấp A của FIFA, đội tuyển 7 lần gặp Palestine trước đây, có thành tích bất bại 5 thắng 2 hòa. Nếu tính cả trận thắng đậm tại Đại hội Thể thao các lực lượng mới nổi châu Á năm 1966, chuỗi bất bại trước Palestine kéo dài 60 năm đã bị chấm dứt đêm ấy.
Hai trận giao hữu liên tiếp thất bại, kết quả khiến người ta ngậm ngùi. Đáng bàn hơn là tư duy đội hình và cách tập quân trong đợt thi đấu đội tuyển lần này. Trong khi nhân sự vốn đã không đủ, ban huấn luyện chọn dùng không ít người mới dưới 20 tuổi, loại “chưa có lần nào ra sân cho đội tuyển”, thậm chí đưa thẳng những cầu thủ “tay mơ”, gần như không có kinh nghiệm đấu trường quốc tế lớn, vào đội hình xuất phát. Ý tưởng trên giấy là khảo sát lực lượng dự bị. Nhưng trên sân thật, cầu thủ mới và cũ thiếu ăn ý, chuyển tiếp công thủ lỗ chỗ. Trước những pha phản công của Palestine, hàng thủ liên tục mắc lỗi, mất bàn liên tiếp trong thời gian ngắn, thế trận có lúc mất kiểm soát. Người mới đương nhiên cần được tôi luyện ở đấu trường quốc tế. Nhưng khi thiếu đủ lão tướng để gánh đỡ, đột ngột dồn một lượng lớn người mới lên sân đấu cường độ cao, đổi lại không phải sự lớn lên từng bước, mà là những thất bại liên tiếp với cách biệt lớn.
Mục đích cốt lõi của trận giao hữu phải là mài chiến thuật cho Asian Cup năm sau, cọ xát đội hình chủ lực, tìm điểm yếu, diễn tập một lối đá cố định. Nhưng nhìn hai trận thua này, tư duy chiến thuật của đội tuyển mơ hồ, biên độ xoay người rất lớn, sơ đồ và phối hợp trên sân hết lần này đến lần khác đứt đoạn, khó thấy dấu vết chuẩn bị cho Asian Cup. Không khỏi phải hỏi: sắp một loạt trận giao hữu như vậy, mục tiêu rốt cuộc là gì? Chỉ để người mới trả học phí, hay để kiểm nghiệm một đội hình có thể dùng ở giải chính thức? Nếu chỉ không ngừng đổi người, trận nào cũng là một tổ hợp hoàn toàn mới, cầu thủ thiếu cọ xát với nhau, thì rất khó hình thành một hệ thống chiến thuật ổn định.
Đương nhiên, thắng thua trận giao hữu không thể đánh đồng với giải chính thức. Cầu thủ trẻ cần tích lũy kinh nghiệm trên sân quốc tế. Nhưng tập quân không đồng nghĩa thử người vô trật tự. Khảo sát người mới cũng không thể lấy cái giá là thảm bại liên tiếp, phá kỷ lục bất bại nhiều thập niên. Trận giao hữu phải có mục tiêu rõ: cầu thủ nào cần khảo sát trọng điểm, chiến thuật nào cần mài đi mài lại, đều phải có kế hoạch mạch lạc.
Hai trận thua liên tiếp đã gióng hồi chuông cảnh báo cho đội tuyển. Thời gian còn lại để đội chuẩn bị Asian Cup không còn nhiều. Ban huấn luyện cần sớm gỡ rối cách nghĩ, nhìn lại việc dựng đội hình và sắp xếp các trận giao hữu. Làm sao cân bằng việc đào tạo người mới với sự ổn định của đội, tìm được cách tập quân thực sự có giá trị trên sân, là bài toán cấp bách nhất phải giải tiếp theo.
Bài: phóng viên Nhật báo Hồ Bắc Thái Nghị
Ảnh: Tân Hoa Xã
